บูรณะอาคารไม้

หนึ่งในเนื้อหาที่ได้รับความนิยมตลอดกาลของ The Cloud คือเรื่องราวเกี่ยวกับการอนุรักษ์และปรับปรุงอาคารไม้เก่า ทั้งการอนุรักษ์ให้คงสภาพและการปรับเปลี่ยนรูปแบบการใช้งาน

เมื่อเราได้ทำงานร่วมกับหน่วยงานที่เชี่ยวชาญเรื่องการอนุรักษ์อาคารไม้เก่าอย่างองค์การยูเนสโก และพระราชนิเวศน์มฤคทายวัน พวกเราก็เห็นพ้องว่า ควรจะรวบรวมองค์ความรู้และประสบการณ์ในการบูรณะอาคารไม้เก่าแบบองค์รวม มาถ่ายทอดต่อให้ผู้ที่สนใจ เพื่อที่จะได้เกิดความรู้ความเข้าใจในการบูรณะอาคารไม้เก่าอย่างถูกต้อง

The Cloud องค์การยูเนสโก กรุงเทพมหานคร และพระราชนิเวศน์มฤคทายวัน จึงร่วมกันจัด The Cloud School : บูรณะอาคารไม้ ในวันอังคารที่ 3 สิงหาคม – ศุุกร์ที่ 6 สิงหาคม พ.ศ. 2564 (4 วัน 3 คืน) ที่พระราชนิเวศน์มฤคทายวัน จังหวัดเพชรบุรี

เนื้อหา

01

หัวข้อ : รู้จักบ้านไม้เก่า

วิทยากร : ผศ.ดร.พีรศรี โพวาทอง คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

เนื้อหา : ประวัติศาสตร์และวิวัฒนาการของอาคารไม้ในประเทศไทย รูปแบบทางสถาปัตยกรรมของอาคารไม้ในท้องถิ่นต่างๆ และยุคต่างๆ เพื่อให้ทราบแนวทางในการบูรณะที่ถูกต้อง โดยเน้นอาคารในสมัยรัชกาลที่ 5 – 6

สถานที่ : เรือนเทา

02

หัวข้อ : อาคารไม้เก่า : ข้อคิดในการอนุรักษ์

วิทยากร : คุณมณฑิรา หรยางกูร อูนากูล ผู้เชี่ยวชาญด้านมรดกโลก องค์การยูเนสโก กรุงเทพมหานคร และ คุณเอิบเปรม วัชรางกูร นักโบราณคดี พระราชนิเวศน์มฤคทายวัน

เนื้อหา : หัวใจ หลักการ ปรัชญา แนวคิด และกระบวนการอนุรักษ์อาคารไม้ประวัติศาสตร์ ที่ต้องมุ่งเน้นไปที่คุณค่าของอาคาร การพิจารณาระดับความสำคัญ รักษาคุณค่าดั้งเดิมและสุนทรียภาพ ไม่ใช่แค่เรื่องของความงามเพียงอย่างเดียว

สถานที่ : พระที่นั่งสมุทพิมาน

03

หัวข้อ : ปัญหาที่พบบ่อยในอาคารไม้เก่า

วิทยากร : อาจารย์สันธาน เวียงสิมา ช่างไม้สถาปัตยกรรม

เนื้อหา : เริ่มจากเรียนรู้การตรวจสอบสภาพปัจจุบันของอาคารไม้ (Condition Survey / Report) ด้วยตัวเองว่ามีปัญหาอะไรบ้าง

สถานที่ : เรือนเทาฝ่ายใน

04

หัวข้อ : วิธีการสำรวจและบันทึกสภาพอาคารตามแนวทางของ VERNADOC

วิทยากร : ผศ.ดร.สุดจิต เศวตจินดา คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต

เนื้อหา : เรียนรู้การบันทึกสภาพก่อนการบูรณะว่าต้องบันทึกจุดใดและอย่างไร จึงจะใช้อ้างอิงในการทำงาานต่อไปได้

สถานที่ : เรือนเทาฝ่ายใน

05

หัวข้อ : การซ่อมอาคารไม้ประวัติศาสตร์

วิทยากร : อาจารย์สันธาน เวียงสิมา ช่างไม้สถาปัตยกรรม

เนื้อหา : เรียนรู้การซ่อมอาคารไม้ใน 3 เรื่องหลักคือ หนึ่ง วัสดุ ทำความเข้าใจลักษณะเฉพาะของไม้ชนิดต่างๆ สอง เครื่องมือ ประเภทของเครื่องมือทั้งที่ใช้ไฟฟ้าและใช้แรงคน การใช้เครื่องมือแต่ละชนิดให้ผลที่ต่างกันอย่างไร สาม วิธีการ เทคนิคประเภทต่างๆ ของงานไม้แบบดั้งเดิม 

สถานที่ : โรงไม้และชั้นสองของพระที่นั่ง

06

หัวข้อ : การดูแลรักษาอาคาร : ข้อควรปฏิบัติและข้อควรระวัง

วิทยากร : เจ้าหน้าที่ของพระราชนิเวศน์มฤคทายวัน

เนื้อหา : การดูแลรักษาอาคาร การติดตามสภาพอาคารเพื่อสังเกตอาการชำรุดทรุดโทรม และการดูแลรักษาสภาพอาคาร เพื่อยืดอายุการใช้งาน

สถานที่ : ชั้นสองของพระที่นั่ง

07

หัวข้อ : การอนุรักษ์แบบครบวงจร : การฟื้นฟูสภาพแวดล้อมของอาคารไม้เก่า

วิทยากร : รศ.ดร.กิติเชษฐ์ ศรีดิษฐ นักอนุกรมวิธานพืช คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ และ ดร.อานนท์ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา นักสมุทรศาสตร์ อนุกรรมการฝ่ายอำนวยการมูลนิธิพระราชนิเวศน์มฤคทายวัน ในพระอุปถัมภ์ฯ (ฝ่ายธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม)

เนื้อหา : การอนุรักษ์อาคารประวัติศาสตร์ต้องคำนึงถึงภูมิทัศน์ประวัติศาสตร์ ซึ่งเป็นองค์รวมผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงระบบนิเวศต่อการอนุรักษ์อาคารไม้และการแก้ปัญหา

สถานที่ : บ้านเจ้าพระยารามราฆพ

08

หัวข้อ : การอนุรักษ์แบบบครบวงจร : การสืบสานวิถีชีวิต และ Spirit of Place ตัวอย่างจากพระราชนิเวศน์ฯ

วิทยากร : คุณเกล้ามาศ ยิบอินซอย พระราชนิเวศน์มฤคทายวัน

เนื้อหา : พูดถึงเป้าหมายด้านการอนุรักษ์ทั้ง 3 ข้อ ของพระราชนิเวศน์มฤคทายวัน คือ วัฒนธรรม (สิ่งที่จับต้องได้) ภูมิปัญญา (ภาษา ดนตรี อาหาร) และธรรมชาติกับสิ่งแวดล้อม

สถานที่ : ห้องครัว ร้านค้า จุดเปลี่ยนผ้า หน้าหาด และท้องพระโรง

09

หัวข้อ : การทำธุรกิจโรงแรมที่ดัดแปลงจากอาคารไม้เก่าทรงคุณค่า

วิทยากร : คุณวรพันธุ์ คล้ามไพบูลย์ สถาปนิกและผู้เชี่ยวชาญการดัดแปลงอาคารเก่าเป็นโรงแรม

จากโครงการเปลี่ยนอาคารไม้เก่าเป็นบูติกโฮเตล

เนื้อหา : คำจำกัดความของโรงแรมขนาดเล็ก ปัจจัยแห่งความสำเร็จของการทำโรงแรมขนาดเล็ก การดัดแปลงอาคารไม้เก่าเป็นโรงแรมต่างจากการสร้างใหม่อย่างไร กลุ่มลูกค้า ขั้นตอนการดัดแปลงอาคารเก่าเป็นโรงแรม สรุปกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการดัดแปลงอาคารเก่าเป็นโรงแรม กรณีศึกษาการเปลี่ยนโรงเรียนอายุ 80 ปีเป็นโรงแรมที่จังหวัดอุทัยธานี กรณีศึกษาการเปลี่ยนหอพักเก่าทั้งหลังอายุ 20 ปี เป็นโรงแรมที่จังหวัดเชียงราย กรณีศึกษาการเปลี่ยนโรงแรมเก่าอายุ 90 ปี สูง 3 ชั้น เป็นโรงแรมที่จังหวัดอุบลราชธานี

สถานที่ : บ้านเจ้าพระยารามราฆพ

10

หัวข้อ : อภิปรายกลุ่มการตั้งเป้าหมายในการอนุรักษ์อาคารไม้เก่า

วิทยากร : รวม

เนื้อหา : กำหนดวัตถุประสงค์และเป้าหมายในการดำเนินการ เพื่อเลือกเทคนิคและวิธีการที่เหมาะสมในการอนุรักษ์ และ Adaptive Reuse ที่เหมาะสม 

สถานที่ : ท้องพระโรง

รูปแบบการเรียน

แต่ละหัวข้อมีการเรียนที่แตกต่างออกไป ทั้งบรรยาย พูดคุยแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ศึกษาตัวอย่างจากพื้นที่จริง และลงมือทำ

ระยะเวลาการเรียน

4 วัน 3 คืน

วันอังคารที่ 18 พฤษภาคม ถึง วันศุกร์ที่ 21 พฤษภาคม 2564 ที่พระราชนิเวศน์มฤคทายวัน จังหวัดเพชรบุรี

* มีบริการรถตู้รับส่ง

คุณสมบัติผู้เรียน

หลักสูตรนี้เป็นเนื้อหาเบื้องต้นที่เหมาะสำหรับผู้สนใจเรื่องการบูรณะอาคารไม้เก่าแบบองค์รวม คือไม่ได้อนุรักษ์แค่ตัวอาคาร แต่ยังรวมถึงระบบนิเวศโดยรอบ และงานวัฒนธรรมที่เกี่ยวข้อง เช่น อาหาร เครื่องแต่งกาย ดังนั้นจึงเหมาะกับกลุ่มผู้เรียนต่อไปนี้

* เจ้าของบ้าน

* เจ้าหน้าที่ในหน่วยงานที่มีอาคารไม้เก่า

* ผู้ที่สนใจการดัดแปลงอาคารไม้เก่าเพื่อการใช้งานในรูปแบบต่างๆ เช่น พิพิธภัณฑ์ ร้านกาแฟ หรือโรงแรม

* ผู้ที่ทำงานด้านการบูรณะอาคารไม้เก่า เช่น ผู้รับเหมา ช่าง และสถาปนิก

* ผู้ที่ทำงานด้านการสื่อสารเรื่องราวของอาคารไม้เก่าและโบราณวัตถุุที่อยูู่ภายในอาคาร

ที่พัก

Sea Sand Sun Cha am Resort

ค่าสมัคร

สมัครคนเดียว (พักคนเดียวในห้องเดี่ยว) คนละ 24,000 บาท

สมัครเป็นคูู่ (พักห้องเดียวกัน เตียงคู่) คู่ละ 45,000 บาท

หากต้องการใช้บริการรถตู้รับส่ง มีค่าใช้จ่ายเพิ่มท่านละ 1,000 บาท

ค่าสมัครรวมค่าที่พักและอาหารทุกมื้อตลอดการเรียน และผู้สมัครจะได้รับหนังสือเรื่อง เปลี่ยนบ้านเก่าให้เป็นบูติคโฮเต็ล เล่ม 1 และ 2 เขียนโดย คุณวรพันธุ์ คล้ามไพบูลย์